Güncel durum: İBKB veya DAB’a bağlanan ihracat bedellerinden bankaya satılması zorunlu olan oran, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 30.07.2026 tarihli ve 4922313 sayılı yazısı üzerine 31 Ocak 2027’ye (bu tarih dahil) kadar %35 olarak uygulanıyor (TCMB İhracat Genelgesi, Geçici Madde 4).

İhracat yaptıktan sonra bedelin yurda gelmesi işin yalnızca bir kısmı. Bankanın düzenlediği İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) ile bedelin süresi içinde yurda getirildiği belgelenir ve ihracat hesabı kapatılır. İBKB’ye bağlanan tutarın belirli bir kısmının da Merkez Bankası’na satılması gerekir. Bu yazıda İBKB’nin ne olduğunu, nasıl düzenlendiğini, süreleri, %35 zorunlu döviz satışı kuralını ve sürelerin kaçırılması halinde neler olabileceğini derledik.

İhracat Bedeli ve İBKB Süreçleriniz İçin Mete Denetim'i Arayın: 0 532 657 77 57

İçindekiler

İBKB Nedir?

İBKB (İhracat Bedeli Kabul Belgesi), ihracat bedelinin yurda getirildiğini ve bankaca ihracat bedeli olarak kabul edildiğini gösteren belgedir. TCMB İhracat Genelgesi çerçevesinde bankalar tarafından düzenlenir.

  • Belgede bedelin hangi şekilde getirildiği, tutar, hesaba geçiş tarihi gibi bilgilerin yanında bedelin süresi içinde mi, ek süre içinde mi yoksa süreden sonra mı getirildiğine dair kayıt da yer alır.
  • Bir İBKB birden fazla gümrük beyannamesini (GB) kapsayabilir.
  • İBKB, ihracat hesabının kapatılmasında kullanılan temel belgelerden biridir.
  • Bedelin dövizinin bankaya satılması halinde düzenlenen Döviz Alım Belgesi (DAB) de benzer şekilde kullanılır; zorunlu satış oranı İBKB’ye ve DAB’a bağlanan bedeller için geçerlidir.

İhracat Bedeli Ne Kadar Sürede Yurda Getirilmeli?

  • Genel kural: Fiili ihraç tarihinden itibaren en fazla 180 gün. Bu azami bir süredir; bedelin ithalatçının ödemesinin ardından gecikmeksizin yurda getirilmesi esastır.
  • Kredili satış veya kiralama yoluyla ihracat: Bedel, sözleşmede belirlenen vade tarihini izleyen 90 gün içinde yurda getirilmelidir.
  • Konsinye ihracat: Bedel, malın kesin satışını izleyen 180 gün içinde getirilmelidir.
  • Ek süre: Mücbir sebep veya haklı bir durum varsa vergi dairesi ek süre verebilir. Haklı durumlarda ek süre 3’er aylık dönemler halinde en fazla 6 aya kadar verilebilir; daha uzun talepler Bakanlığa iletilir. Talebin dayanağı belgeler somut olaya göre değişir.

Genelgede bazı ihracat türleri ve ülkeler için istisnalar da bulunuyor. İhracatınızın istisna kapsamında olup olmadığını bankanızla ve mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.

İBKB Nasıl Düzenlenir?

  • 1. Bedel bankaya ulaşır. Bedel geldiğinde, hangi ihracata (GB numarası, fatura) ait olduğunu bankanıza bildirin.
  • 2. Banka bedeli kabul eder ve İBKB düzenler. İBKB’ye bağlanan bedelin %35’lik kısmı aynı gün Merkez Bankası’na satılır; TL karşılığının tamamı ihracatçıya ödenir.
  • 3. İhracat hesabı kapatılır. Hesabın kapatılması için GB (kopyası veya verisi), İBKB, satış faturası ve varsa mahsup veya indirim belgeleri bankaya sunulur.
  • 4. Kapanış nerede yapılır? İhracat hesabı, GB’nin 28. hanesinde kayıtlı aracı bankada veya ihracatçının anlaştığı bankada kapatılır.

%35 Zorunlu Döviz Satışı Nasıl İşliyor?

  • İBKB veya DAB’a bağlanan ihracat bedellerinin en az %35’i, belgeyi düzenleyen bankaya satılır.
  • Banka bu tutarı, Merkez Bankası’nın ilan ettiği ve işlem günü için geçerli olan döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankası’na satar. Söz konusu tutarın tam karşılığı ihracatçıya Türk parası olarak ödenir.
  • Oran, 3 Mart 2025’ten itibaren %25 idi. Mayıs 2025’ten itibaren geçici olarak %35’e çıkarıldı ve süresi birkaç kez uzatıldı. Son olarak Geçici Madde 4 ile 31 Ocak 2027’ye (dahil) kadar uzatıldı.
  • Genelgenin temel oranı (Ek Madde 3) %25’tir. Geçici maddenin süresi dolduktan sonra yeni bir değişiklik yapılmazsa bu oranın uygulanacağı kaynaklarda belirtiliyor. Bu nedenle Ocak 2027 sonuna doğru Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB duyurularını takip etmek gerekiyor.

İhracat bedellerinin tasarrufu genel olarak serbesttir (32 sayılı Karar m. 8); zorunlu satış, İBKB veya DAB’a bağlanan bedelin belirtilen oranındaki kısmı için geçerlidir.

İhracat Hesabı Kapatma Desteği İçin Mete Denetim'i Arayın: 0 532 657 77 57

Süreler Kaçırılırsa Ne Olur?

  • Bedel süresi içinde getirilmez veya İBKB düzenlenmezse ihracat hesabı açık kalır. Banka, açık hesabı 5 iş günü içinde vergi dairesine bildirir.
  • Vergi dairesi, bildirimi izleyen 10 iş günü içinde ihracatçıya 90 gün süreli ihtarname gönderir.
  • Bu süre ve varsa ek süreler sonunda hesap hâlâ açıksa dosya, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.

Yaptırımların kapsamı somut duruma göre değiştiğinden bu yazıda tutar vermiyoruz. Açık hesabı olan işletmelerin süreyi beklemeden mali müşavirleriyle çalışması, ihtarname veya ek süre başvurusu gibi adımları zamanında atabilmek için önemlidir.

İhracatçılar İçin Kontrol Listesi

  • Her ihracat için fiili ihraç tarihinden başlayan 180 günlük takvimi tutun.
  • Bedel gelir gelmez GB ve fatura bilgilerini bankanıza iletin; İBKB’nin düzenlendiğinden emin olun.
  • %35’lik satışta uygulanan kuru ve size ödenen TL tutarını kontrol edin.
  • GB, fatura, İBKB ve banka dekontlarını birlikte arşivleyin; KDV iadesi ve ihracat istisnası incelemelerinde bu belgeler genellikle istenir.
  • İhracat hesaplarınızın kapandığını ve açık hesap bildirimi bulunmadığını düzenli olarak mali müşavirinizle kontrol edin.
  • Mücbir sebep veya ödeme uyuşmazlığı gibi bir durum varsa süre dolmadan ek süre için danışın.
  • Ocak 2027 sonuna doğru zorunlu satış oranı duyurularını takip edin.

Mete Mali Müşavirlik ve Denetim olarak, ihracat bedellerinizin takibinden İBKB ve hesap kapatma süreçlerine, ihracatla ilgili KDV ve vergi konularına kadar yanınızdayız. Durumunuzu birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İhracat ve İBKB Süreçleriniz İçin Mete Denetim'i Bugün Arayın: 0 532 657 77 57
CategoryBlog
Write a comment:

*

Your email address will not be published.

Mete Mali Müşavirlik ve Denetim Hizmetleri © 2015
"İşinize değer katmak için var gücümüzle çalışıyoruz."

logo-footer

SOSYAL MEDYADA BİZ: Facebook Instagram LinkedIn