12 Kasım 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 573 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği ile, gider pusulasının elektronik ortamda düzenlenebilmesinin yasal zemini oluşturuldu ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bu konuda yetkilendirildi. E-fatura, e-arşiv ve e-irsaliyeden sonra e-dönüşüm ailesine katılan bu yeni belge, 1 Ocak 2026 itibarıyla belirli mükellef grupları için zorunlu hâle geldi. Bu yazımızda, e-Gider Pusulası’nın ne olduğunu, kimler için zorunlu olduğunu ve düzenleme sürecini derledik.
İçindekiler
Gider Pusulası Nedir?
Gider pusulası, Vergi Usul Kanunu’nun 234. maddesinde düzenlenen bir belgedir. Vergi mükellefi olmayan kişilerden yapılan mal veya hizmet alımlarında, satıcı taraf fatura düzenleyemediği için bu belge alıcı işletme tarafından düzenlenir. En sık karşılaşılan örnekler arasında ikinci el eşya ve araç alımları, hurda teslimi, nihai tüketiciden ürün iadesi veya esnaf muafiyetinden yararlanan kişilerden yapılan alımlar sayılabilir.
Kimler İçin Zorunlu?
Önemli bir nokta: e-Gider Pusulası, tüm mükellefler için genel bir zorunluluk değil. Zorunluluk iki ayrı yoldan doğuyor:
- Belirli perakende işletmeleri: NACE kodu 47 ile başlayan (perakende ticaret) faaliyet alanında bulunan ve e-fatura uygulamasına dahil olan işletmelerden, 2024 hesap dönemi sonu itibarıyla belirlenen finansal kriterlerin (örneğin satış veya gayrisafi iş hasılatının 110 milyon TL’yi aşması) en az ikisini birlikte sağlayanlar, 1 Ocak 2026‘dan itibaren e-Gider Pusulası düzenlemek zorunda.
- Riskli veya vergi uyum düzeyi düşük bulunan mükellefler: Ciro veya sektör fark etmeksizin, GİB’in risk analizi sonucunda “riskli” ya da “vergiye uyum düzeyi düşük” bulduğu herhangi bir mükellefe yazılı bildirim yapılabiliyor. Bu bildirimi alan işletmelerin, bildirim tarihinden itibaren en az 3 ay içinde geçiş yapması gerekiyor.
Bu ikinci yol, daha önce ele aldığımız KURGAN risk analizi sistemi ile aynı mantıkla işliyor — vergi idaresi, belge düzeninde risk gördüğü mükellefleri doğrudan elektronik belge düzenine yönlendirebiliyor.
Yukarıdaki iki kapsam dışında kalan tüm mükellefler ise herhangi bir zorunluluk beklemeden, süreçlerini dijitalleştirmek istedikleri an gönüllü olarak e-Gider Pusulası uygulamasına geçebiliyor.
Belge Düzenleme Süresi ve Yöntemi
e-Gider Pusulası, işlem tarihinden itibaren 7 gün içinde düzenlenmelidir. İmzalama için tüzel kişilerde mali mühür, gerçek kişilerde e-imza gerekiyor. Düzenleme, GİB portalı üzerinden veya özel entegratörler aracılığıyla yapılabiliyor; yoğun işlem hacmi olan işletmeler için entegratör çözümü süreci büyük ölçüde otomatikleştiriyor.
Belgede Bulunması Gereken Bilgiler
Bir e-Gider Pusulası’nda aşağıdaki bilgilerin eksiksiz yer alması gerekiyor:
- Belge tarihi, saat/dakika bilgisi ve belge numarası,
- Düzenleyen işletmenin unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
- Muhatabın adı-soyadı, ikamet adresi ve T.C. kimlik numarası,
- Mal veya hizmetin cinsi, miktarı ve bedeli,
- Stopaj oranı ve tutarı, varsa KDV, toplam tutar.
Bu alanlardan herhangi birinin eksik olması, belgeyi geçersiz kılabiliyor.
Mükellefler İçin Öneriler
- Perakende sektöründeyseniz, 2024 hesap dönemi verilerinize göre finansal kriterleri karşılayıp karşılamadığınızı kontrol edin.
- GİB’den bir yazılı bildirim aldıysanız, 3 aylık geçiş süresini kaçırmadan hazırlıklara hemen başlayın.
- Zorunluluk kapsamında olmasanız dahi, kağıt süreçlerin maliyetini azaltmak için gönüllü geçişi değerlendirin.
- Mali mühür veya e-imzanızın güncel ve geçerli olduğundan emin olun.
- Belge içeriğindeki zorunlu alanları eksiksiz doldurduğunuzdan emin olmak için ilk düzenlemelerinizi mali müşavirinizle birlikte kontrol edin.
Mete Mali Müşavirlik ve Denetim olarak, e-Gider Pusulası zorunluluğunuzun tespitinden başvuru ve düzenleme sürecinin sorunsuz yürütülmesine kadar tüm süreçte yanınızdayız. Değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
