Kamuoyunda “Varlık Barışı” olarak bilinen düzenleme, 7582 sayılı Kanun ile 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleyen Genel Tebliğ (Seri No:1) ise 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Türkiye’nin sekizinci varlık barışı uygulaması olan bu düzenleme, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen Geçici Madde 19 ile hayata geçirildi. Bu yazımızda, gerçek ve tüzel kişilerin yararlanabileceği bu düzenlemenin kapsamını, vergi oranlarını, bildirim sürelerini ve dikkat edilmesi gereken hususları güncel mevzuata göre derledik.
İçindekiler
Varlık Barışı Nedir?
Varlık barışı; yurt dışında bulunan veya yurt içinde kayıt dışı kalmış varlıkların, belirli bir vergi ödenmek suretiyle beyan edilerek yasal kayıtlara alınmasını sağlayan bir düzenlemedir. 2026 uygulaması, önceki dönemlerdeki varlık barışlarından farklı olarak, bildirilen varlığın belirli finansal araçlarda ne kadar süreyle tutulacağına bağlı olarak kademeli olarak azalan bir vergi oranı sistemi getirmiştir.
Kapsama Giren Varlıklar
Düzenleme kapsamında beyan edilebilecek varlıklar sınırlı sayıda belirlenmiştir:
- Para
- Altın
- Döviz
- Menkul kıymetler
- Diğer sermaye piyasası araçları
Önemli Bilgi: Gayrimenkuller (taşınmazlar) bu düzenlemenin kapsamı dışındadır. Ancak yurt dışında bulunan taşınmazlar, süresi içinde kapsamdaki varlık türlerine dönüştürülerek Türkiye’ye getirilebilir.
Düzenleme iki ayrı varlık grubunu kapsar:
- Yurt dışında bulunan varlıklar: Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışındaki para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları.
- Yurt içinde kayıt dışı kalan varlıklar: Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan aynı nitelikteki varlıkları.
Kimler Yararlanabilir?
Düzenlemeden hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler, vakıflar ve benzeri kurumlar) yararlanabilir. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişiler dahi, yurt içinde bulunan kapsamdaki varlıklarını bildirmek suretiyle düzenlemeden faydalanabilmektedir.
Bildirim Süresi
Varlıkların bankalara veya aracı kurumlara bildirilmesi için son tarih 31 Temmuz 2027‘dir. Cumhurbaşkanı bu süreyi, her defasında 6 ayı geçmeyen dönemler halinde ve toplamda bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.
- Yurt dışı varlıklar için bildirim, 4 Haziran 2026 – 31 Temmuz 2027 arasında yapılabilir.
- Bildirilen yurt dışı varlıkların, bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurum hesaplarına transfer edilmesi ya da fiziken getirilmesi gerekir.
- Yurt içindeki kayıt dışı varlıklar ise bildirim tarihinde banka veya aracı kuruma yatırılarak tevsik edilmelidir.
2026 Varlık Barışı Vergi Oranları
Bildirilen varlıklar üzerinden banka veya aracı kurum tarafından tahsil edilecek genel vergi oranı %5‘tir. Ancak bildirilen varlığın belirli bir süre boyunca aşağıdaki araçlardan birinde değerlendirileceğinin taahhüt edilmesi halinde, oran kademeli olarak düşmektedir:
- 1 yıl taahhüt: %4
- 2 yıl taahhüt: %3
- 3 yıl taahhüt: %2
- 4 yıl taahhüt: %1
- 5 yıl ve üzeri taahhüt: %0
İndirimli oranlardan yararlanmak için taahhüde konu edilebilecek araçlar şunlardır: vadeli hesaplar, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS), kira sertifikaları ve girişim sermayesi yatırım fonları. Girişim sermayesi yatırım fonunda en az 5 yıl tutma taahhüdü de %0 oranını sağlamaktadır.
Dönüştürme Süresi: İndirimli orandan yararlanabilmek için, bildirilen tutarın taahhüt konusu araca fiilen aktarılması gerekir. Bu süre; yurt dışı varlıklarda Türkiye’ye transfer/yatırım tarihinden, yurt içi varlıklarda ise bildirim tarihinden itibaren 10 gündür. Bu süre içinde dönüştürme yapılmazsa indirimli orandan yararlanılamaz ve eksik tahsil edilen vergi farkı gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.
Erken Bildirim Avantajı: 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılan bildirimlerde yukarıdaki oranlar herhangi bir artış olmaksızın uygulanır. 1 Ocak 2027 – 31 Temmuz 2027 arasında yapılacak bildirimlerde ise oranlara yarım puan ilave edilir. Son tarihin uzatılması halinde, uzatma sonrası yapılan bildirimlerde bu artış toplamda 1 puana çıkar.
Sağlanan Vergisel Güvenceler
Usulüne uygun şekilde bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için:
- Hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz.
- Vergi cezası veya idari para cezası kesilmez.
- Başka bir nedenle başlamış vergi incelemesi sonucunda bulunan matrah farkı, bildirilen varlık tutarına eşit veya daha azsa, bu fark için de tarhiyat yapılmaz.
Güvencenin Sınırları
Sağlanan koruma yalnızca Türk vergi mevzuatı kapsamındadır. Aşağıdaki hususlar bu düzenlemeden etkilenmez ve varlık barışı kapsamı dışında kalır:
- Kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile ilgili suçlar (5549 sayılı Kanun),
- Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamındaki tedbirler,
- Sermaye Piyasası Kanunu, Gümrük Kanunu ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca alınması gereken tedbirler,
- Varlığın kaynaklandığı yabancı ülkenin kendi vergi mevzuatı kapsamındaki yükümlülükler.
Şirketler İçin Ek Hususlar
Bildirilen varlıkların yasal defterlere alınması gerekir; bilanço esasına tabi mükelleflerde bu tutarlar, en az 2 yıl süreyle işletmeden çekilemeyecek özel bir fon hesabında izlenir. Ayrıca, şirket kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri adına 4 Haziran 2026 tarihinden önce düzenlenmiş bir vekalet veya temsil sözleşmesine dayanılarak tasarruf edilen yurt dışı varlıklar da, gerekli şartların sağlanması halinde şirket adına bildirime konu edilebilmektedir.
20 Yıl Vergi İstisnası ile İlişkisi
Aynı torba kanun kapsamında Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen ve “20 Yıl Vergi İstisnası” olarak bilinen düzenleme (Mükerrer Madde 20/D), 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşen gurbetçilere, yurt dışından elde ettikleri gelirler üzerinden 20 yıl boyunca gelir vergisi istisnası tanımaktadır. Bu iki düzenleme birbirini tamamlayıcı niteliktedir: Varlık barışı yoluyla varlığını Türkiye’ye getiren ve bu istisnadan da yararlanan kişi, hem düşük/sıfır oranlı vergiyle varlık bildirimi yapabilir hem de sonraki yıllarda yurt dışı kazançları üzerinden vergi ödemeyebilir.
Önemli Uyarı: Varlık Barışı Bir Vergi Affı Değildir
Varlık barışı, geçmişte tahakkuk etmiş vergi borçlarının silinmesi anlamına gelmez. Düzenleme, yurt dışındaki veya kayıt dışı kalmış varlığın belirli bir vergi ödenerek yasal kayıtlara alınmasını sağlayan ayrı bir mekanizmadır. Ayrıca bankalar, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki müşteriyi tanıma (KYC) ve kaynak belgeleme yükümlülüklerine tabidir; bu nedenle varlığın kaynağına ilişkin belge talep edilmesi mümkündür.
Mete Mali Müşavirlik ve Denetim olarak, Varlık Barışı bildirim sürecinizi mevzuata tam uyumlu şekilde yönetiyor; doğru vergi oranı seçiminden bildirim ve transfer sürelerinin takibine kadar tüm adımlarda yanınızda oluyoruz. Sürecinizle ilgili değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
